Trump, perşembe günü kendi sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, başkan yardımcısını "ABD genelinde Demokratların yönettiği şehir ve eyaletlerde yaşanan büyük çaplı yolsuzluk ve suç olaylarına tam anlamıyla odaklanmaya" yönlendirdiğini ifade etti.
Vance'in, şubat ayında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırılar başlatmasıyla başlayan savaşı sona erdirmek amacıyla müzakereleri yeniden başlatmak için İran ve Katar'daki aracılarla görüştüğü bildiriliyordu. İran bu saldırılara Hürmüz Boğazı'nı ulaşıma kapatarak karşılık vermiş ve bu durum dünya genelinde akaryakıt maliyetlerinde keskin bir artışa yol açmıştı.
Ancak Trump perşembe günü müzakereleri sonlandırmış göründü; Vance'i iç meselelere odaklanmaya yönlendirdi ve nihai bir anlaşma ihtiyacını küçümsedi. Trump paylaşımında, "İran ile bir anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geride kaldı. Yüz milyarlarca dolarlık paraları bizde ve Boğazları da bizde" ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı ve çıkmaza giren süreç
Bu açıklama, İran ile yaşanan çıkmazı fiilen olağanlaştırıyor. ABD, İran limanlarına yönelik ablukayı sürdürürken ham petrol sevkiyatları dahil olmak üzere Hürmüz Boğazı'nı büyük ölçüde deniz trafiğine yeniden açtı. Bununla birlikte ABD birkaç aydır İran'a yönelik büyük çaplı saldırılar düzenlemezken İran da bölgedeki ABD üslerine ve müttefiklerine yoğun balistik füze saldırıları gerçekleştirmedi.
Trump geçen hafta da İran'a yönelik yeni saldırı ihtimalini küçümsemiş ve savaşın "fiilen sona erdiğini" söylemişti. Beyaz Saray'da düzenlediği bir basın toplantısında Trump, bölgedeki İsrail ve Körfez müttefiklerinin İran'a karşı iyi korunduğunu ve gerilimin tırmandırılmasına gerek olmadığını dile getirdi. Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile görüşmesinin hemen ardından Beyaz Saray'da gazetecilere açıklama yapan Trump, "Bu noktada askeri harekata geçmek pek gerekli görünmüyor ancak her türlü nedene karşı tetikteyiz ve harekete geçmeye hazırız" diye konuştu.
Vance dış politika dosyasından uzaklaştırıldı
Trump, Körfez ülkelerinin liderlerinin savaşı yeniden başlatmaması yönünde kendisine telkinde bulunduğunu belirtti. Alınan bu karar, Vance'i başkan yardımcılığı döneminin en temel dış politika dosyasından fiilen uzaklaştırdı.
Savaşa kamuoyu önünde mesafeli yaklaşan Vance, nisan ayında savaşı sona erdirmeye yönelik müzakereler yürütmek üzere İslamabad'a giden ABD heyetine başkanlık etmişti. Trump'ın damadı Jared Kushner ve özel temsilci Steve Witkoff da müzakere sürecinde yer almıştı.
ABD merkezli haber sitesi Axios, geçen hafta Vance'in Şeyh Muhammed, Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asım Münir ve diğer arabulucularla "neredeyse her gün" görüştüğünü aktarmıştı. Vance ayrıca birkaç hafta önce doğrudan müzakereleri yeniden başlatmak amacıyla İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai'ye bir mektup göndermişti.
Vance geçen hafta ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin aldığı tarihi yenilgiden bu çatışmayı sorumlu tutmuştu. Ara seçimlerin ardından sosyal medya platformu X üzerinden uzun bir paylaşım yapan Vance, "Kaybetmemizin nedeni savaştır. Dün gece Başkan'ın kendisi de bunu söyledi" ifadelerini kullanmıştı.
Trump ise o zamandan bu yana İran'a savaş açma kararını savunmayı sürdürdü; bu durumun akaryakıt fiyatlarını yükselttiğini kabul etmekle birlikte İran'ın nükleer silah elde etmesini önlemek için savaşın gerekli olduğu yönündeki iddiasını yineledi.
Yorumlar